WHO CONTROLS THE PAST, CONTROLS THE FUTURE. WHO CONTROLS THE PRESENT, CONTROLS THE PAST. George Orwell.
dinsdag 15 januari 2013
maandag 14 januari 2013
LOKALE GESCHIEDENIS - STUDIEMEMO 7
DE LAATSTE DOODSTRAF IN FRIESLAND UITGEVOERD
De doodstraf werd voor Nederland, ten tijde van vrede, in 1870 afgeschaft. Na de Tweede Wereldoorlog werd 152 maal de doodstraf opgelegd, waarvan er veertig door het vuurpeloton werd uitgevoerd. Voor 1870 werd de doodstraf regelmatig opgelegd. Dit kon door het zwaard of door ophanging. In de praktijk werd dit laatste toegepast. De executies in Friesland werden te Leeuwarden uitgevoerd. De spotnaam voor de Leeuwarders herinnert daar nog aan: galgelappers.
Op 23 maart 1860 werd Ype (Baukes) de Graaf uit Workum in het openbaar opgehangen. Deze executie, die op marktdag werd gehouden en veel publiek trok, was de laatste, die in vredestijd werd voltrokken, voordat de doodstraf werd afgeschaft. Ype (Baukes) de Graaf bracht de meeste tijd, die hij buiten de gevangenis doorbracht, in Harlingen door. Hij was al op jeugdige leeftijd op het slechte pad geraakt en op 18-jarige leeftijd wordt hij wegens herhaalde diefstal tot twee jaar tuchthuis veroordeeld. Hierna volgt al snel een tweede veroordeling: geseling met een strop om en 7 jaar tuchthuis. In 1843 wordt Ype veroordeeld tot geseling, brandmerking en 8 jaar tuchtschool. Na deze straf blijft hij drie jaar op vrije voeten om uiteindelijk toch weer tegen de lamp lopen. Vijf jaar tuchthuis en geseling was dit maal de straf.
In Harlingen, waar hij gedurende zijn vrije jaren verbleef, had hij kennis gekregen aan Aafke Monsma. Zij trouwden niet, maar toch kregen ze twee kinderen. Een van de kinderen overlijdt jong, de tweede is vijf jaar oud als haar vader in 1859 vrijkomt en weer naar zijn gezinnetje terug wil keren. Aafke wil echter niets meer van hem wil weten. Ype dringt aan, maar Aafke blijft weigeren.
Ype Baukes de Graaf druipt af, maar op de avond van vrijdag 2 september slijpt hij in de Spoketuin bij de Kerkpoortsbrug zijn mes aan beide kanten vlijmscherp. De volgende morgen al gaat hij heel vroeg naar de aardappelmarkt. Hij neemt aan dat Aafke daar aan het werk zal zijn. Harlingen kende toen nog vele grachten en waterlopen. Daarvan werd druk gebruik gemaakt om groente, aardappelen, turf en andere handelswaar met bargen aan te voeren. Ype treft Aafke op de Spekmarkt, waar ze met sjouwwerk bezig was. Hij loopt op haar toe en waarschuwt haar nog een maal met de woorden: "Aafke, beraad je". Aafke blijft weigeren. Hierop trekt Ype zijn mes en steekt zeven keer toe. "O, mien arm kien, mien arm kien", waren haar laatste woorden. Dokter Ansingh, die men te hulp heeft geroepen, kan niets meer doen.
Haar moordenaar was ondertussen de stad uitgevlucht, maar keerde al snel terug en deed alsof er niets gebeurd was. Politieman Westra herkent hem echter en houdt hem aan. Op weg naar het politiebureau dreigt de samengestroomde menigte aan te vallen. Agent Westra kan dit maar met moeite verhinderen. Op het bureau geeft Ype Baukes de Graaf al snel toe dat hij de moord heeft gepleegd. Verder vertelt hij ook van plan te zijn geweest zijn dochter te vemoorden. Daarna had hij zelfmoord willen plegen. Op 7 november 1859 werd Ype Baukes de Graaf door het Provinciaal Gerechtshof ter dood veroordeeld. Zijn verzoek om gratie aan Koning Willem III wordt afgewezen.
De uitdrukking "Aafke beraad je" werd daarna gebruikt om iemand, zij het gekscherend, ernstig te waarschuwen.
(uit: Harlinger Wandelverhalen)
FRIES DAMMEN (OER-ALLES)
Het dammen is al eeuwen een geliefde bezigheid en kan overal worden gespeeld; op een club, in de trein, op het internet en gewoon thuis op de keukentafel. Oorspronkelijk bestond een dambord niet uit velden maar uit lijnen. Een van de oudste aanwijzingen voor het damspel vinden we in een Deens koningsgraf uit de vroege Middeleeuwen. Archeologen troffen naast de gebruikelijke grafgiften (wapens, sieraden en amuletten) ook een groot aantal witte en zwarte stenen. Ze zijn van glas en stammen uit het Romeinse Rijk. In de Middeleeuwen ontstond het dambord als veldenbord. Waarschijnlijk als reactie op de grote populariteit van het schaakspel. Een oorspronkelijke damvorm is moeilijk aan te wijzen.
In de loop der tijd ontstonden diverse varianten: Pools dammen, Canadees dammen, Italiaans dammen en Fries dammen. Het Fries dammen wordt op enkele plaatsen in Friesland nog gespeeld en de belangstelling is groeiende. Zo werd het spel ook tijdens Koninginnedag 2008 gedemonstreerd. Wel bijzonder is dat een Noord-Afrikaanse damvariant genaamd Zamma, gespeeld op een lijnenveld, veel overeenkomsten vertoond met Fries dammen.
Iets over de manier van spelen. Het Fries dammen wordt net als het internationale dammen op een gewoon bord gespeeld met twintig witte en twintig zwarte schijven. Zelfs het zetten gaat op dezelfde manier, namelijk schuin. Het schuin slaan zoals in het gewone damspel moet ook. Maar dat is niet de enige manier waarop bij het Fries dammen kan worden geslagen. Er wordt ook verticaal en horizontaal geslagen. In totaal kan men acht richtingen op slaan. Friesdammen.nl
De doodstraf werd voor Nederland, ten tijde van vrede, in 1870 afgeschaft. Na de Tweede Wereldoorlog werd 152 maal de doodstraf opgelegd, waarvan er veertig door het vuurpeloton werd uitgevoerd. Voor 1870 werd de doodstraf regelmatig opgelegd. Dit kon door het zwaard of door ophanging. In de praktijk werd dit laatste toegepast. De executies in Friesland werden te Leeuwarden uitgevoerd. De spotnaam voor de Leeuwarders herinnert daar nog aan: galgelappers.
Op 23 maart 1860 werd Ype (Baukes) de Graaf uit Workum in het openbaar opgehangen. Deze executie, die op marktdag werd gehouden en veel publiek trok, was de laatste, die in vredestijd werd voltrokken, voordat de doodstraf werd afgeschaft. Ype (Baukes) de Graaf bracht de meeste tijd, die hij buiten de gevangenis doorbracht, in Harlingen door. Hij was al op jeugdige leeftijd op het slechte pad geraakt en op 18-jarige leeftijd wordt hij wegens herhaalde diefstal tot twee jaar tuchthuis veroordeeld. Hierna volgt al snel een tweede veroordeling: geseling met een strop om en 7 jaar tuchthuis. In 1843 wordt Ype veroordeeld tot geseling, brandmerking en 8 jaar tuchtschool. Na deze straf blijft hij drie jaar op vrije voeten om uiteindelijk toch weer tegen de lamp lopen. Vijf jaar tuchthuis en geseling was dit maal de straf.
In Harlingen, waar hij gedurende zijn vrije jaren verbleef, had hij kennis gekregen aan Aafke Monsma. Zij trouwden niet, maar toch kregen ze twee kinderen. Een van de kinderen overlijdt jong, de tweede is vijf jaar oud als haar vader in 1859 vrijkomt en weer naar zijn gezinnetje terug wil keren. Aafke wil echter niets meer van hem wil weten. Ype dringt aan, maar Aafke blijft weigeren.
Haar moordenaar was ondertussen de stad uitgevlucht, maar keerde al snel terug en deed alsof er niets gebeurd was. Politieman Westra herkent hem echter en houdt hem aan. Op weg naar het politiebureau dreigt de samengestroomde menigte aan te vallen. Agent Westra kan dit maar met moeite verhinderen. Op het bureau geeft Ype Baukes de Graaf al snel toe dat hij de moord heeft gepleegd. Verder vertelt hij ook van plan te zijn geweest zijn dochter te vemoorden. Daarna had hij zelfmoord willen plegen. Op 7 november 1859 werd Ype Baukes de Graaf door het Provinciaal Gerechtshof ter dood veroordeeld. Zijn verzoek om gratie aan Koning Willem III wordt afgewezen.
De uitdrukking "Aafke beraad je" werd daarna gebruikt om iemand, zij het gekscherend, ernstig te waarschuwen.
(uit: Harlinger Wandelverhalen)
FRIES DAMMEN (OER-ALLES)
Het dammen is al eeuwen een geliefde bezigheid en kan overal worden gespeeld; op een club, in de trein, op het internet en gewoon thuis op de keukentafel. Oorspronkelijk bestond een dambord niet uit velden maar uit lijnen. Een van de oudste aanwijzingen voor het damspel vinden we in een Deens koningsgraf uit de vroege Middeleeuwen. Archeologen troffen naast de gebruikelijke grafgiften (wapens, sieraden en amuletten) ook een groot aantal witte en zwarte stenen. Ze zijn van glas en stammen uit het Romeinse Rijk. In de Middeleeuwen ontstond het dambord als veldenbord. Waarschijnlijk als reactie op de grote populariteit van het schaakspel. Een oorspronkelijke damvorm is moeilijk aan te wijzen.

Visueel grapje: Vlak A en B hebben de zelfde kleur
In de loop der tijd ontstonden diverse varianten: Pools dammen, Canadees dammen, Italiaans dammen en Fries dammen. Het Fries dammen wordt op enkele plaatsen in Friesland nog gespeeld en de belangstelling is groeiende. Zo werd het spel ook tijdens Koninginnedag 2008 gedemonstreerd. Wel bijzonder is dat een Noord-Afrikaanse damvariant genaamd Zamma, gespeeld op een lijnenveld, veel overeenkomsten vertoond met Fries dammen.
Iets over de manier van spelen. Het Fries dammen wordt net als het internationale dammen op een gewoon bord gespeeld met twintig witte en twintig zwarte schijven. Zelfs het zetten gaat op dezelfde manier, namelijk schuin. Het schuin slaan zoals in het gewone damspel moet ook. Maar dat is niet de enige manier waarop bij het Fries dammen kan worden geslagen. Er wordt ook verticaal en horizontaal geslagen. In totaal kan men acht richtingen op slaan. Friesdammen.nl
zondag 13 januari 2013
3000 boeddha’s duiken op uit de klei
In het noorden van China zijn duizenden boeddhabeelden uit de klei opgedoken. Bij Handan, zo’n 400 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Peking, zijn rond de 3000 beelden van de Indiase ‘vader’ van de religie opgegraven. Archeologen zien de vondst als een van de grootste van de recentere Chinese geschiedenis.
De boeddhabeelden variĆ«ren in grootte van circa 20 centimeter tot levensgroot, en de meeste zijn uit wit marmer gehakt; een enkel beeld is van kalksteen. Verschillende figuren hebben inscripties en vertonen sporen van de originele kleuren, al zijn de beelden zo’n 1500 jaar oud. De beelden zijn vermoedelijk afkomstig van de oostelijke Weidynastie en de noordelijke Qidynastie, die van 534 tot 577 in Noord-China heersten.
Waarom de beelden ooit in een kuil zijn beland, is een raadsel. Maar onderzoekers nemen aan dat ze zijn begraven na de val van de Qidynastie in 577 omdat de nieuwe heersers van het boeddhisme af wilden en de oude religie, het confucianisme, wilden herinvoeren. Religieuze voorwerpen werden mogelijk uit de tempels gehaald en in de kuil begraven waar ze nu gevonden zijn. Een andere mogelijkheid is dat boeddhistische monniken de beelden zelf opruimden.
De boeddhabeelden variĆ«ren in grootte van circa 20 centimeter tot levensgroot, en de meeste zijn uit wit marmer gehakt; een enkel beeld is van kalksteen. Verschillende figuren hebben inscripties en vertonen sporen van de originele kleuren, al zijn de beelden zo’n 1500 jaar oud. De beelden zijn vermoedelijk afkomstig van de oostelijke Weidynastie en de noordelijke Qidynastie, die van 534 tot 577 in Noord-China heersten.
Waarom de beelden ooit in een kuil zijn beland, is een raadsel. Maar onderzoekers nemen aan dat ze zijn begraven na de val van de Qidynastie in 577 omdat de nieuwe heersers van het boeddhisme af wilden en de oude religie, het confucianisme, wilden herinvoeren. Religieuze voorwerpen werden mogelijk uit de tempels gehaald en in de kuil begraven waar ze nu gevonden zijn. Een andere mogelijkheid is dat boeddhistische monniken de beelden zelf opruimden.
woensdag 9 januari 2013
Your Need to Know-Italy's Fascist UFO Files
http://youtu.be/ZVpFW_Aecm8
http://youtu.be/ZVpFW_Aecm8
This next part in our new series, "Your Need to Know", Antonio Huneeus examines Italy's Fascist UFO Files. These files were originally delivered in the mid-nineties to famed Italian ufologist and author Roberto Pinotti, and sent on stationary bearing the seal of the Kingdom's Senate and Agenza Stefani, the regime news agency in charge of disseminating Fascist propaganda. Forensic analysis was done on the documents and they were found to be originals and not photocopies. Andrea Bedetti, a historian and expert on Italy's Fascist era, found that the stationary, aeronautical terminology and vocabulary were all consistent with real documents from the period. These documents contained written testimony describing in detail several sightings along with hand-drawn pictures. It also discloses that Mussolini and Ciano, Italy's number one and number two leaders were informed right away about the phenomenon. These documents also talk of the alleged creation of the top secret "Cabinet RS/33", led by Marconi, and included some of Italy's most prominent astronomers, scientists and aeronautical engineers. As things went sour for Italy during the war, all the files from Cabinet RS/33 were supposedly shipped to Nazi Germany, where they might have influenced the Italian aeronautical engineer Belluzzo.
HARLINGEN EN FRANEKER
In de periode van de “Friese Vrijheid”, die tot de opstand tegen de Spanjaarden duurde (Philips II kon Friesland, een nieuw verworven gebied, door de slechte toestand van de wegen, niet bereiken en daarom moest de nieuwe vorst bij Hoogeveen omker,en, werden de Friesland geteisterd door de strijd tussen de “Schieringers” en de “Vetkopers”. Dit type “burgeroorlog” komt vaker voor in Europa (Italie, Hoekse en Kabeljauwse twisten). De Schieringers (grijs, Schiermonnikoog) waren de vertegenwoordigers van de oude machten (adel en kerk). De Vetkopers waren de opkomende burgers, lagere adel en handelaren.
Franeker was in die periode “Schierings”, Harlingen was Vetkopers”(logisch gezien de ontwikkeling van de beide plaatsen). Het ging zelfs zover, dat Franeker troepen, gesteund door Groningers, Harlingen aanviel. Het eerste Blockhuys, aan de Franeker kant, werd in brand gestoken en nadien niet meer op deze plek opgebouwd, maar in het havengebied, tegenover de stad. Schieringer soldaten drongen Almenum binnen en plunderden de Dom en diverse panden werden aangestoken.
Twee eeuwen lang bestaat Harlingen, gelegen op een bogtigen uithoek der kust, in de schaduw van de universiteitsstad Franeker. Maar door de verbinding met de zee nam de welvaart gestaag toe. Vroeger lag de stad westelijker dan vandaag,1800 Waalse soldaten aan land gezet, die later in de slag bij Heiligerlee verslagen worden. De gehate[bron?]Spaanse kolonel Caspar de Robles - door Alvadaar als stadhouder aangesteld - gelastte in 1574verhoging van de dijken. In 1579volgde een uitbreiding naar het oosten, mede door de toevloed vanVlaamse doopsgezindendie de katholieke repressie in de Zuidelijke Nederlanden ontvluchten. Door deze uitbreiding die in drie maanden werd voltooid, lag de kerk van Almenum nu binnen de stadsvesten. De handelsvaart naar de landen om Noord-en Oostzee nam toe en in 1598werd de stad weer uitgebreid, nu in zuidelijke richting. In 1596werd het eerste stenen woonhuis gebouwd, De vergulde Engel, aan de Lanen 28.(Wikipedia)
maandag 7 januari 2013
LOKALE GESCHIEDENIS, MEMO 2
LOKALE GESCHIEDENIS, MEMO 2
Het
jaar, 777 na Chr., waarin de eerst houten kerk op Almenum is gebouwd, is
fictief. Het geeft vooral het belang aan van getallen in de vroeg-christelijke
kerk en het getal zeven speelt in de Bijbel, bijvoorbeeld bij de Schepping in 7
dagen en de zevende hemel, een belangrijke rol. Het is een heilig, geluk
brengend getal. Dit gekoppeld aan de wijding aan St. Michael gaf de kerk status
en kracht. Het zelfde doet zich voor bij de stadsrechten, die Harlingen/Harns
zou bezitten. Deze stadsrechten, zeer belangrijk voor de economische
ontwikkeling en plaatselijk bestuur, zijn volgens de officiƫle
geschiedschrijving in het jaar 1234 verleend. Ook hier veeleer een “magisch
jaartal”. Er zijn geen originelen of kopieen overgeleverd, niet vreemd
overigens, en geschiedenis heeft de neiging zichzelf te bevestigen. Vraag
blijft, wie de stadsrechten heeft verleend. Houden we het jaar 1234 aan, dan
betekent dit, dat de rechten, zijn verleend in een periode, die bekend staat als
“de Friese Vrijheid”. Er was weinig tot geen invloed van de Duitse Keizer,
waartoe Friesland behoorde, of de leenheren in Holland, die bij Warns dramatisch
werden verslagen. Deze periode van relatieve autonomie duurde op dat moment al
een aantal duizenden jaren. De Romeinen gebruikten de Friezen liever als
soldaat, dan ze tot tegenstander te maken. Voor een veldslag doorliepen de
krijgers, die naakt waren, zich hadden beschilderd en hun haar met leem tot een
hanenkam hadden gekneed, een ritueel, waardoor ze in een fanatieke en
krijgslustige trance kwamen. In Friesland zijn meerdere Romeinse munten
gevonden, meegebracht door Friezen, die in den vreemde voor Rome hadden
gevochten.
REDBAD ZIET AF VAN DE
DOOP
Friesland werd geregeerd door regionale vorsten, die
waarschijnlijk net als Karel de Grote, van stad naar stad, trok en zo zijn
keizerrijk tot een eenheid smeedde. Een bekende Friese vorst is “Redbad”, die
hof hield in de periode dat het christendom, in de vorm van missionarissen, hier
binnendrong. Het verhaal gaat dat een christelijke zendeling Redbad had
overgehaald om zich te laten dopen. Een belangrijk moment, want dan zouden al
zijn onderdanen ook overgaan tot het nieuwe, christelijke geloof en de oude
heidense goden en godinnen zou afzweren en uitbannen. Volgens de overlevering
zou Redbad in een beek door een priester worden ondergedompeld. Een
massa-bijeenkomst, met een delegatie van de kerk uit Rome en Redbad's vrouw,
kinderen en getrouwen. Al in het water staand stelt hij de priester nog een
laatste vraag. “Waar gaat mijn ziel naartoe na mijn dood.” De priester
antwoordt: “Als U gedoopt bent, komt uw ziel in de hemel.” “En waar zijn mijn
voorvaderen?”, vraagt Redbad. “Die zijn terecht gekomen in de hel.” Redbad
besluit op dat moment om zich niet te laten dopen. Hij is liever samen met zijn
voorouders in de hel, dan alleen in de hemel.
Friezen, net als Kelten en Germaanse stammen, zagen
wouden en woudreuzen als heilig en door de voorvaderen en goden bewoond.
Bepaalde gedeelten hadden een hoge status en werden door de Friezen gebruikt om
samen te komen voor het nemen van belangrijke besluiten en zaken van leven en
dood; maar ook van uitwisseling (huwelijken), handel en competitie. De plekken
zijn nog wel bekend (tussen Franeker en Harlingen en “het Schakenbosch”, bij
Heemskerk), maar bomen staan er niet meer. De wouden van Friesland zijn hier
verdwenen. Wat rest is een boomgaard bij Herbayum, die opgewaardeerd is tot bos.
Hetzelfde geldt voor de hagen en heggen, die in Friesland het landschap
bepaalden. Julius Caesar prees hun militaire waarde. De hagen waren zo hoog en
meters diep, dat het voor zijn soldaten onmogelijk een nederzetting binnen te
dringen. In Noord-West Friesland heeft ruilverkaveling en schaalvergroting deze
belangrijke natuurwaarde, tot armetierige proporties
teruggebracht.
Maar
mocht het jaartal kloppen en is aan “Herlinghe” in 1234 stadsrecht verleend, dan
heeft gemeente en middenstand een kans laten lopen. In 2011, namelijk, bestond
de stad 777 jaar!
Een
jubeljaar, waar geen ruchtbaarheid aan werd gegeven.
Abonneren op:
Posts (Atom)

